Дүйсенбі күнгі аппараттық сабаққа қала әкімі Айбек Кәрімов пен қалалық мәслихат хатшысы Бейсенбек Ақжалов қатысты. Жиналған мемлекеттік қызметшілер бұл жолғы дәрісте жер қатынастары заңнамасы мен осы төңіректен туындайтын мәселелер туралы тың деректермен танысты.
Көпшілік алдында Семей қалалық жер қатынастары бөлімінің басшысы Құдайберген Сейілхановтың баяндамасы тыңдалды. Өңіріміздегі жер қатынастарын реттеу функциясын орындауға уәкілетті мемлекеттік орган басшысы ретінде Қ.Мұхамади-ұлы аталмыш тақырыпта тың мәліметтермен бөлісті. Алдымен жер қатынастары заңдылығының қалыптасу кезеңі мен Заңнамалық құжаттардың әзірленуі және Заңның орындалу барысы жөнінде тұщымды баяндама жасады.
— Адамзат тарихындағы ешқашан мәнін жоғалтпаған құндылық – жер болып табылады. Тіршілік көзі болып саналатын жер мәселесі құқықтық және экономикалық қатынастарға арқау болуда. Ағылшын экономисі Уильям Питти пікірімен айтсақ, «Байлықтың әкесі — еңбек болса, жер — оның анасы» деген пікір әлі күнге дейін күшін жоймай келеді. Жалпы, жер қатынастарын ортақ ережелер мен заңнама тұрғысынан қарастыру біздің эрамызға дейінгі ғасырларда-ақ қалыптасқан,- деп атап өткен Құдайберген Сейілханов қазіргі қазақ жеріндегі ең алғашқы Заңнамалық құжаттардың патшалы Ресей заманынан бастау алатынын, Столыпин реформасымен еліміздегі жаңа қатынастар қалыптасқанын жеткізді. — Революцияға дейінгі қазақ даласына переселендердің келуімен еліміздегі саяси-қоғамдық қатынастар өзгере бастады. Осының аясында экономиканы ықпалдандыру бағытында жер қатынастарын жүргізіп, оны мемлекеттік деңгейде басқару шарасы пайда болды. Осылайша, құжат жүзінде рәсімделген алғашқы жер иеленуге құқық беретін нормалар пайда болды. Алайда, кеңестік дәуірдегі жер қатынастары мәселесі басқаша өрбіді, — дей келе, Қазақстан Тәуелсіздігінің алғашқы жылдарындағы жер мәселелерін реттеу, жер кодексінің әзірленуі барысындағы Елбасының еңбегі туралы айтып өтті. Осы кодекс аясында негізгі шарттар бекітілген. Атап айтсақ, Қазақстан Республикасының жер қоры, жер салығы, жерге меншіктік беру құқығы, жерді санаттарға жатқызу, жер бөлу және оны жүргізетін уәкілетті органдар, жер үшін төленетін төлемдер сынды көптеген жаңа ұғымдар енгізілді немесе қайтадан қарастырылды. Осы жайында айтып өткен баяндамашы жерді пайдалану мен қорғауды реттеу шаралары жайында да тілге тиек етіп өтті. Сонымен қоса, жерді күтіп-баптау, оның қазба байлықтарын игеру сынды күрделі салалар ойынша мемлекет тиімді жұмыс жүргізіп отырғанына да тоқталды.
{jcomments on}Бөлім басшысының баяндамасы аяқталысымен қала әкімі Айбек Мүталапханұлы тақырып орайында өз пікірімен әкім қызметінде жүрген кезеңдердегі тәжірибесінен түйгендерін айтып өтті. Ең алдымен баяндамашыға жай ғана жалаң мәліметтерге ғана жүгінбей, баяндаманы көпшілікке түсінікті түрде жатық әзірлеу керектігін айта келе, көпшілікпен жұмыс істейтін мемлекеттік қызметкердің іске шебер ғана емес, тілге шешен болуы қажеттігіне тоқталды. Ол үшін әркім өзімен жұмыс істеп, үнемі өзін жетілдіріп, дамытып, шешендік өнер тәсілдерін меңгеруі де қажет.
Осыдан соң қала басшысы жер қатынастары заңнамасының Қазақстан Тәуелсіздігінің алғашқы жылдарында қалыптасуы туралы тоқталды.
— Мен Аякөз ауданында әкім қызметінде жүргенде еліміз бойынша Жер туралы Заң алғаш қабылданды. Бұл сол кезеңдер үшін үлкен жаңалық болатын. Себебі, осыған дейін жер тек мемлекеттің ғана меншігі саналып, колхоз-совхоздар иелігіне беріліп келген еді, — деген қала басшысы жер қатынастары саласының күрделілігі мен ол тарапта мәселелердің жиі туындайтыны жайында әңгімелеп өтті.
Міне, осынау кезеңдері жер қатынастары мәселелері көпшілік үшін түсініксіз болды. Нарықтық қатынастар, инфляция сынды жайттар жаңадан қабылданған заңдылықтардың жүзеге асуын тіптен қиындатып жіберді. Алайда, уақыт өте келе, қазіргі күні көптеген құндылықтарды оңай түсінуге болатын жағдайға жеттік. Соның аясында жер төңірегіндегі сауалдар да айқындалып, қоғам үшін қалыпты жайтқа айналды.
Аппараттық сабақ барысында бөлім басшысына тақырып аясында сұрақтар да қойылып, тұщымды жауаптар алынды.
Қуаныш ЖОЛЫМБЕТ,
“Семей таңы”
