Абай театрының сахнасында жаңа спектакль қойылады. Драманың бас кейіпкері – қазақтан шыққан тұңғыш этнограф, фольклортанушы, саяхатшы және ағартушы Шоқан Уәлиханов. Қойылым Қазақ хандығының 550 жылдығына, Қазақстан Ассамблеясы жылына, ғалымның дүниеге келгеніне 180 жыл толуына орайластырылып отыр.
{jcomments on}- Жеке өзім үшін бұл спектакльдің сахналануына жетекшілік ету, «Манас» эпосын зерттеп, әлем назарын аудартқаны үшін, қыр-ғыз халқының атынан Шоқан Уәлихановтың рухына тағзым жасаудың бір түрі,- деді қойылым туралы берген сұхбатында қырғыз елінен келген режиссер Шамиль Джапаров. Драмада қазақ халқының ұлы перзентінің өмірінің ең соңғы түні көрсетілмек. Тіпті, демі үзілер алдындағы бірнеше минут. Осы арқылы басты қаһарманның ғұмырында бастан кешкен оқиғалары, тағдырында із қалдырған қилы кезеңдер көрініс таппақ.
Дауасыз дертке душар болып, қайта оралмас мәңгілік сапарға аттануға таяу қалған Шоқан туған елінің даласындай дархан жүрегінде сақталған тұлғалар – әкесі Шыңғыс Уәлихановтың, алғашқы махаббаты Жадыраның, досы Достоевскийдің бейнелерімен сырласады. Тартысқа толы тілдесулер – бұл, әлбетте, өз өмірін туған халқына қызмет етуге арнаған, орда бұзар шағында ауыр сыр-қаттың салдарынан о дүниелік болғалы жатқан жігерлі жастың ішкі монологы. Сұхбат барысында қойылымның бас режиссері Шамиль Джапаров спектакльдің мазмұны жайлы осылай дей келе, сөзін былай деп жалғастырды:
— Белгілі бір деңгейдегі бір ақпараттан басқа, бұл драманы көрген жандар үлкен мәнге ие мағлұмат алады деген ойдамын. Тіпті көрермендер өздерін осыдан бір жарым ғасырдай уақыт бұрын өмір сүрген бас кейіп-кердің орнына қою мүмкіндігін алады. Жалпы, Шоқанды өз басым үлкен дарын иесі, әлеуеті зор тұлға, қажырлы қайраткер деп білемін. Туындыларымен танысу барысында мен оның қаншалықты озық ойлы, ғұлама болғанына таңғалдым. Осы орайда спектакльді қоюдағы тағы бір мақсат – жас ұрпақтың ұлы ағартушының шығармашылығына, халқына сіңірген еңбегіне деген қызығушылығын ояту.
Тұсаукесері ақпан айының сегізі күні өтетін спектакль Абай театрының сахнасында алдағы уақытта маусым бойы көрермен назарына ұсынылмақ. Пьесаның қойылымына Абай театрының актерлері мен Достоевский театрының актерлері бірге қатыстырылады. Қазақ халқының ұлы перзенті Шоқан Уәлихановтың бейнесі суреттелген бір актілі драманың авторы – танымал жерлесіміз, тарих ғылымдарының докторы, Лев Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің ректоры Ерлан Сыдықов.
Мирас ҚҰСАЙЫН,
«Семей таңы»
