Ауданда қазақтың етті әрі сүтті ақбас сиырын көптеп өсіру, оның тұқымын асылдандыру, сүт және ет өнімдерін өңдеу, мал семірту кәсібін дұрыс жолға қою мәселелеріне көбірек көңіл бөліне бастады. Соның бір айғағы Сәтбаев ауылдық округіне қарасты «Күмісті» шаруа қожалығының мал семірту алаңында аудандық семинар болды.
{jcomments on}Семинарға барлық ауыл әкімдері, шаруа қожалықтарының иелері, мамандар қатысты. Мұндағы мал семіртуші Сұңқар Мамырбеков өзінің жұмыс тәжірибелері, малды қалай күтіп, қалай азықтандыратыны туралы айтып берді. 70 бас өгіз бордақылап, оған жоңышқаны турап беретін Сұңқардың шаруашылығын қалдықсыз технология үлгісі деуге болады. Сұңқардың анасы Төлеу Мусина да іс басында жүр. Көмекші азамат Әлихан Мұқатаевтың да шаруаға мығым екені байқалып тұр.
Мал семірту алаңы қарапайым. Мал қораның күнгей жағына ұзыннан-ұзақ қо-йылған терезеден күн сәулесі түсіп, қораның ішін жылытып тұр. Ортадағы науаларға шөптің ұнтағы салынған. Қаз-қатар өгіздер байланған.
Аудан әкімі Ділдабек Оразбаев іс басындағы семинарда сөз сөйлеп, осы шаруашылықтың тәжірибесін басқаларға үлгі ретінде көрсетті. Осындай қарапа-йым тәсілмен жасалған мал бордақылау алаңдарын басқа ауылдарда да жасауға болатынын айтты.
Ауданда мал бордақылау ісін қолайлы кәсіп деп білетіндердің қатары көбейіп келеді. Оған дәлел — былтыр ауданда 20 мал бордақылау алаңы болса, қазіргі таңда 117 жерде мал бордақыланады. Малға жоңышқаны турап беру әдісін Сұңқар Мамырбеков алғашқылардың бірі болып іске асырған.
Семинарда мал тұқымын асылдандыру мәселесі де кеңінен сөз болды. Аудандық ветеринария бөлімінің басшысы Серік Қонысбаев және Қызылкесік ауылдық әкімдігінің бас маманы, ғалым-зоотехник Сайлау Қалиев аудан әкімі Ділдабек Тәжібайұлының тапсырмасымен жуырда ғана Ресейдің Алтай өлкесіне барып қайтқан болатын. Олардың алдына қойылған негізгі мақсат көрші елдегі асыл тұқымды ірі қара малын өсіру тәжірибелерін зерттеу, озат үлгілерді ауданға әкелу, ғылыми тәжірибелерді жергілікті жерде тарату болған екен. Серік Қонысбаев пен Сайлау Қалиев семинарда Ресей еліне жасаған сапардан алған әсерлерімен бөлісті. Ол жақта қазақы ақбас сиырларын көптеп өсіріп, генетикалық әлеуеті жоғары, әлемдік деңгейдегі сұрыптаудан өткізу арқылы дамытып отырғаны жайлы әңгімеледі. Ресейден асылтұқымды сиырларды сатып әкелудің жолдары түсіндірілді. Ресейдің «Колос» шаруашылығындағы бұқалардың салмағы 1200 келі тартса, сиырлардың салмағы 530 келі екен. 1960 жылдардың аяғында қазақ жерінен әкетілген ақбас сиыр тұқымын ғылыми жолмен ұрықтандырып, асылдандырған ресейлік шаруалардан үйренеріміз әлі де көп екенін айтады олар.
Хамза СӘТИЕВ,
«Семей таңы»
«Семей таңы» газетінің штаттан тыс тілшісі.
