Жарма ауданындағы «Шалабай» асыл тұқымды мал зауыты» ЖШС — қазақтың асыл тұқымды ақбас қызыл қасқа ірі қарасын өсіруші бірегей шаруашылық құрылымы. Тоқсаныншы жылдардағы тоқырауда жұрнағы қалмаған асыл тұқымды төл басын өсіру ісін қолға алып, он жылдан аса уақыт ішінде қайта түлетіп қана қоймай, серіктестіктің аясы да кеңейе түсуде. Таяуда өңірге арнайы жұмыс сапарымен келген Жапонияның халықаралық әріптестік агенттігінің (JICA) өкілдері аталмыш шаруашылық құрылымда болып, мал шаруашылығының жалпы жағдайына қанығып, заманауи әдістерді енгізу, бәсекеге қабілеттілікті арттыру жұмыстарына мән берді.
Халықаралық әріптестік агенттігі өкілдері құрамында Шығыс Хоккайдо бойынша JICA директорының орынбасары, Орталық Азия мен Кавказ және орыс-жапон қатынасы бойынша эксперт Иида Джиро, JICA оқыту курсының басшысы Тсубои Шиничи, техникалық кеңесші, «Тойо ауыл шаруашылығы техникалары» компаниясының сату бөлімінің директоры Оххаши Тошинобу, техникалық кеңесші, NOBELSCo Ltd компаниясының директоры Нишио Ясухиро, аудармашы Катори Джун, JICA агенттігінің эксперті, жобаларды құру бойынша кеңесші Мураяма Мицуо, JICA жобаларының үйлестірушісі Геннадий Редькин және Қазақстан-Жапония адами ресурстарды дамыту орталығының қызметкері Эрика Алимбекова бар.
— 2014 жылы біз алғаш рет Қазақстанда агробизнесті басқару бойынша оқыту курсын өткізген болатынбыз,- дейді Иида Джиро мырза. – Қазақстан-Жапония орталығы Қазақстан Республикасы аумағында жапондық технологияны қолданысқа енгізуге байланысты үнемі семинарлар өткізіп келеді. Осындай семинарлардың қорытындысы бойынша үміткерлер анықталып, олар Жапонияда іс-тәжірибеден өтеді.
Осындай үміткерлердің қата-рында «Шалабай» асыл тұқымды мал зауыты» ЖШС-нің директоры Қуаныш Сүлейменов те бар. Жалпы, іс-тәжірибеден өткендер Жапонияда ауыл шаруашылығы саласы бизнесімен танысып, шаруашылықтар мен кәсіпорындарда болып, маркетингке, нарыққа сараптама жасап, өз өніміңді өндіріп, оны нарыққа шығару жолдары бойынша дәрістер тыңдады. Аталған курс тыңдаушылары жапондық ұстаздарын біздің елге дәріс оқуға шақыра алады. Осының негізінде Сүлейменов мырза JICA-ға тапсырыс бергендіктен, Қазақстанға келдік. Ендігі кезекте жоғарыда атап өткен тақырыптар бойынша Алматы және Өскемен қалаларында семинар өткіземіз. Бүгін біз курс тыңдаушы-лары теориялық білімдерін іс жүзінде қаншалықты қолдана алғандарын білу мақсатымен серіктестікке келіп отырмыз.
JICA мүшелерінен құралған өкілдер «Шалабай» асыл тұқымды мал зауытының жалпы жұмысымен танысып, шаруашылықтың мал басына арналған орындарында, жайылымдарында болып, қазақтың ақбас қызыл қасқа төлінің ерекшеліктерімен танысты. Сол сияқты шаруашылық өсіріп отырған «Жәбе» жылқысының, «Байыс» қойының ерекшеліктерімен де танысып, сұрақтарын да қойды. Халықаралық агенттік мүшелері шаруашылықта еңбек ететін шаруалардың да жағдайымен жақын танысты.
Жапондық мамандардың назарына агробизнесті жүзеге асыруда қолданылып отырған заманауи әдістер жайлы үш бірдей бейнефильм ұсынылып, ауылшаруашылық техникасы паркінің мүмкіндіктері жайлы мәлімет берілді, дәнді дақылдар мен мал азығы және ет өнімдерінің үлгілері көрсетілді.
JICA жобаларын үйлестіруші Геннадий Редькиннің айтуынша, жапондық агенттіктің делегация мүшелері ең алдымен шаруашылықтың алып жатқан аумағына таңғалған екен. Халықаралық агенттік өкілдері «Шалабай» зауыты басшылығының асыл тұқымды мал шаруашылығы саласында заманауи әдістерді қолданудағы жұмыстарына да жоғары баға беріпті.
Жапондық мамандармен тығыз қарым-қатынас жасайтын жармалық серіктестікке ауылшаруашылық техникасын өндірушілермен және мал шаруашылығы саласындағы кәсіпорындармен әріптестік байланыс орнатуға жол ашылып отыр.
Мейірхан Оспанбаев, «Семей таңы»
