Вести Семей
  • Новости
    • Политика
    • Культура
    • Общество
    • Преступление
    • Спорт
    • Образование
    • Здравоохранение
  • Главное
  • Авторский блог
результаты не найдены
Посмотреть все результаты
PDF
  • Новости
    • Политика
    • Культура
    • Общество
    • Преступление
    • Спорт
    • Образование
    • Здравоохранение
  • Главное
  • Авторский блог
результаты не найдены
Посмотреть все результаты
Вести Семей
PDF
результаты не найдены
Посмотреть все результаты

ҰРПАҒЫ МӘҢГІ ҰМЫТПАС

04.06.2018

31 мамыр – Саяси қуғын-сүргін және ашаршылық құрбандарын еске алу күнінде семейліктер Әлихан Бөкейхановтың ескерткіші алдына жиналып, ұлт зиялылары рухына тағзым етті. Атаулы күнге орай, Семейге Шығыс Қазақстан облысы әкімінің орынбасары Әсем Нүсіпова да арнайы келіп, Алаш көсемінің ескерткішіне гүл шоқтарын қою рәсіміне қатысты.

1937 жылы қазақ халқының тұлғалы ұлдарына «халық жауы» деген жалған айдар тағылып, олар қасіретті қудалаудың құрбаны болды. Есімдерін ұрпақ жадында мәңгілікке қалдыру мақсатында ҚР Президенті Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев 1997 жылы 31 мамырды Саяси қуғын-сүргін және ашаршылық құрбандарын еске алу күні ретінде бекіту туралы Жарлыққа қол қойған еді. Содан бері елімізде бұл күн жазықсыз жапа шегіп, қудалауға түскен ұлт зиялыларының есімін жаңғырту күні болып аталып келеді.

— Бүгін біз саяси қуғын-сүргін және ашаршылық құрбандарын еске алу үшін жиналып отырмыз. Бұл қаралы оқиғадан бері 80 жыл уақыт өтсе де, сол бір зұлмат жылдар ұмытылған жоқ. Себебі оларды ардақтайтын ұрпағы бар. Өмірлерін ел тәуелсіздігі үшін, халқы үшін құрбан еткен азаматтардың есімдері ұрпақтың, біздің жадымызда мәңгілік сақталады,- деді Әсем Бекқызы. — 1921-1954 жылдар аралығында Кеңес Одағында 3 млн. 777 мың адам сотталса, оның ішінде 642 мың адамға қатаң жаза шығарылды. Осы жылдар аралығында қазақ даласында Тұрар Рысқұлов, Әлихан Бөкейханов, Бейімбет Майлин, Мағжан Жұмабаев, Ахмет Байтұрсынов, Ілияс Жансүгіров, Сәкен Сейфуллин сияқты ұлт зиялылары өмір сүрді. Республика территориясында ел аумағындағы ең ірі лагерьлердің бірі Карлаг жұмыс істеді. Оның құрамында «халық жауларының» әйелдеріне арналған АЛЖИР лагері де болды. Жалпы, республика көлемінде тоталитарлық режімдегі 953 лагерь жұмыс істеді. 1937-1938 жылдары ғана 100 000-нан астам адам заңсыз сотталса, оның 25 мыңнан астамы ату жазасына кесілді.

Жаппай қуғын-сүргін кеңестік республикалардың ешқайсысын айналып өткен жоқ. Ұлты мен әлеуметтік жағдайына қарамастан, кез келген адам қудалау құрбанына айналды. 800 мың неміс, 102 мың поляк, 19 мың кәріс ұлттары өкілдері, 507 мың солтүстіккавказдық, сондай-ақ Қырым татарлары, гректер, қалмақтар және басқа да халықтар Қазақстанға жер аударылды. Қиындықтарға қарамастан, қазақ халқы оларды құшақ жая қарсы алды. Тәуелсіздік алғаннан кейін, заңсыз сотталған 340 мыңнан астам адам ақталса,  оның 3700-і шығысқазақстандық болды. Біз ұлт зиялыларының қанымен келген егемендіктің бағасын біліп, ардақтап, әлемдегі бейбітшілік пен тыныштықты сақтауды, достықты, толеранттылықты алдыңғы кезекке қоюымыз қажет. Біздің жастарымыз өткен тарихымызды бүгінгідей патриоттық сезіммен, сеніммен айта білуі шарт,- деп атап өтті ШҚО әкімінің орынбасары Әсем Нүсіпова.

Әсем Бекқзызы сондай-ақ осы кеште республикалық ономастикалық комиссияның шешімімен Ленин көшесінің «Мәңгілік ел», Полковничий аралының «Бейбітшілік аралы» атауларына ауысатыны жайлы сүйінші хабарды көпшілікке жеткізді.

— Патшалық Ресейдің қарамағында 2 жарым ғасырдан астам уақыт бодан болып келген қазақ елі, төңкеріс болып, жаңа кеңестік үкімет орнаған кезде, бұғаудан босадық, енді жақсылыққа бет бұрамыз деген үлкен үмітте болып еді. Бірақ олай болмады. Кеңестік режім, коммунистік режім бұрынғы патша үкіметінің қитұрқы саясатын асқан шеберлікпен пайдаланып, әрі қарай мұрагер бола білді, соны жалғастырды. Барлық зұлматтың басты себепкері болды. Осы кезеңдегі кеңестік республикалар арасындағы зобалаң «саяси қуғын-сүргін жасау» деген тазалаумен байланысты еді. Сондықтан Елбасының 31 мамырды Саяси қуғын-сүргін және ашаршылық құрбандарын еске алу күні етіп жариялауы — асқан көрегендігі әрі тарихқа, келер ұрпаққа жасаған үлкен жемісті ісі деп айтқым келеді.

Бүгін Алаштың көсемі Әлихан Бөкейхановтың ескерткіші алдында тұрып айтпағымыз — ендігі ұрпақ бұл зобалаңды ұмытпауы керек. Есті ұрпақ мұндай зорлық-зомбылыққа келешекте жол бермеу керектігін жүрегінде түйсе, содан қорытынды шығарса дейміз. Жастарға осыны ұғындыру, түсіндіру — аға ұрпақтың парызы,- деді осы кеште сөз алған Арап Сіләмұлы.

Тоталитарлық режімнің солақай саясаты нәтижесінде құрбан болғандар жайлы кең мағлұмат Семей қаласының тарихи-өлкетану музейінде өткен «Жазықсыз жапа шеккендер» атты дөңгелек үстелде айтылды.

Жадыра ТӨЛЕГЕНҚЫЗЫ, «Семей таңы

Связанные новости

В ООН рассмотрят предложение Казахстана о создании международной водной организации

21.11.2026
В ООН рассмотрят предложение Казахстана о создании международной водной организации

Предложение Токаева рассмотрят в Абу-Даби в рамках диалога о дальнейшем международном сотрудничестве в водной сфере Предложение Казахстана о создании Международной...

Читать далее ...

На площадке «АйтClub» обсудили реализацию инициативы «Народная стройка» в регионе

20.11.2026
На площадке «АйтClub» обсудили реализацию инициативы «Народная стройка» в регионе

На первом заседании интеллектуального клуба «АйтClub» обсудили инициативу Главы государства «Народная стройка» и пути её реализации в регионе. Участники встречи...

Читать далее ...

На площадке «АйтClub» обсудили вопросы инклюзивного образования

20.11.2026
На площадке «АйтClub» обсудили вопросы инклюзивного образования

В Послании народу Казахстана Глава государства Касым-Жомарт Токаев уделил внимание вопросам инклюзивного образования. Эту тему также обсудили на первом заседании...

Читать далее ...

В области Абай начал работу интеллектуальный клуб «АйтClub»

20.11.2026
В области Абай начал работу интеллектуальный клуб «АйтClub»

В области Абай состоялось первое заседание интеллектуального клуба «АйтClub», созданного для обсуждения актуальных общественно-политических, социально-экономических вопросов и проблем регионального развития...

Читать далее ...

1,5 млн книг за два месяца: участники получили первые знаки отличия «Читающей нации»

19.11.2026
1,5 млн книг за два месяца: участники получили первые знаки отличия «Читающей нации»

Республиканский марафон «Читающая нация» вышел на 66-й день. За это время участники прочитали более 1,5 миллиона книг. Сейчас участники уже...

Читать далее ...

Задачи Послания: модернизация инфраструктуры, развитие производства и повышение доходов населения

19.11.2026
Задачи Послания: модернизация инфраструктуры, развитие производства и повышение доходов населения

Инициатива «Народное строительство», обозначенная в Послании Главы государства народу Казахстана, диверсификация экономики, развитие транспортно-логистической инфраструктуры и повышение благосостояния трудящихся стали...

Читать далее ...

Новости

В ООН рассмотрят предложение Казахстана о создании международной водной организации

14 часов назад

На площадке «АйтClub» обсудили реализацию инициативы «Народная стройка» в регионе

2 дня назад

На площадке «АйтClub» обсудили вопросы инклюзивного образования

2 дня назад

В области Абай начал работу интеллектуальный клуб «АйтClub»

2 дня назад

1,5 млн книг за два месяца: участники получили первые знаки отличия «Читающей нации»

3 дня назад

Задачи Послания: модернизация инфраструктуры, развитие производства и повышение доходов населения

3 дня назад

Экономика круглогодичного курорта: как горы формируют новую экономику Алматы

3 дня назад

«Строить! Еще раз строить!»: опыт Казахстана по инвестированию в инфраструктуру привлек внимание зарубежных СМИ

3 дня назад

Энергетическая безопасность: модернизация инфраструктуры как важное условие устойчивого развития Казахстана

3 дня назад

Достоинство человека и личная свобода – ценности, защищаемые Конституцией

3 дня назад
Читать далее ...

Директор:
Риза Асанқызы Молдашева

Редактор:

Шынар Рысакова

Корреспонденты:

Акерке Турсунова

Рената Тахирова

 

Адрес редакции:

F18A5H3, г. Семей, улица К. Мухамедханова, 12.

Контакты:

Приемная директора — 523657;  редактор — 520734;  отдел рекламы и подписки — 560803; факс — 520475.

 

 

e-mail:
info@semeytany.kz


Свидетельство о перерегистрации на учет Министерством культуры и информации Республики Казахстан №13658-Г, 31.05.2013г.


Яндекс.Метрика

© ТОО«Газеты Семей таңы  – Вести Семей»

результаты не найдены
Посмотреть все результаты
  • Новости
    • Политика
    • Культура
    • Общество
    • Преступление
    • Спорт
    • Образование
    • Здравоохранение
  • Главное
  • Авторский блог

© «Семей таңы газеттері – Вести Семей» ЖШС