Жергілікті атқарушы билік қатты тұрмыстық қалдықтарды жинау мәселесін қолға алғаны туралы газетіміздің өткен сандарында жазған едік. Нәтижесінде барлық дерлік сервистік қызмет көрсету ұйымдары қатты тұрмыстық қалдықтарды сұрыптайтын компаниямен келісімшартқа отырып, қоқысты полигонға шығару қайта жүзеге асырыла бастады.
2019 жылдың 1 қаңтарынан бастап күшіне енген Экологиялық кодекстің жаңа нормаларына байланысты 2018 жылдың аяғында қатты тұрмыстық қалдықтарды шығаруда мәселе туындаған болатын. Яғни енді Экологиялық кодекстің қатты тұрмыстық қалдықтарды өңдеу және сұрыптау туралы жаңа талаптарына сәйкес, пластмасса, макулатура, картон, өзге де қағаз қалдықтары мен шыныны көмуге тыйым салынды. Бұл талап аталған кодекске 2016 жылы енгізіліп, коммуналдық ұйымдардың өтінішімен дайындыққа екі жыл уақыт берілген, бірақ соған қарамастан, қаламыздағы көптеген қызмет көрсететін ұйымдар ешқандай шараға дайын болмай шықты. Салдарынан жаңа жылдың алғашқы күндерінде қоқыс шығаратын ұйымдар полигонға кіру мүмкіндігінен айырылып, қалада қоқыс жинау тоқтатылды. Туындаған мәселенің шешімін табуға тырысқан қала әкімі Ермак Сәлімов Жаңа жыл қарсаңында, мереке күндерінде, мерекеден кейін де полигонға, қатты тұрмыстық қалдықтарды жинайтын орындарға барып, кәсіпкерлермен кездесулер өткізді. Жаңа талапқа сәйкес, қатты тұрмыстық қалдықтарды шығарумен айналысатын кәсіпорын-дар қоқысты сұрыптап, өңдейтін компаниямен келісімшартқа отыруға тиіс. Қоқыс шығарумен айналысатын қызмет көрсетуші ұйымдардың өкілдері келісімшарттың әлі күнге жасалмағанын айтса, ал кәсіпкерлердің өздері қызметтерін заңдастыруға асықпайтын болып шықты. Тараптар арасында туындаған осы дауға байланысты қаладағы тұрмыстық қалдықтарға арналған контейнерлер апта бойы қоқысқа лықа толды. Шаһар басшысы, қызмет көрсететін ұйымдар өңдеу мен сұрыптауға келісімшарт жасағанша, қоқысты шығарып, жинау жұмысын жергілікті коммуналдық мекемеге тапсырды.
Аталмыш жағдай қаламыздағы барлық сервистік ұйымдар аймақтағы жалғыз лицензияланған қатты тұрмыстық қалдықтарды сұрыптаушы «ЭкоВосток» компаниясымен келісімшартқа отырғаннан соң ғана тұрақтанды. Бұдан кейін келісімшартқа қол қойған кәсіпорындар жұмысқа белсене кірісті. Ресми мәліметтерге сәйкес, 5 қаңтар күні полигонға 184,58 тонна қоқыс жиналып, шамамен 80 рейс жасалған. Жалпы алғанда, екі күнде қаладан 300 тоннадан астам қатты тұрмыстық және күл-қоқыс қалдықтары шығарылды. Бұл күндері сервистік ұйымдар күшейтілген тәртіпте жұмыс істеді, арнайы техника да бағытталды.
Әрине, бұл қатты тұрмыстық қалдықтарды жинау мен шығару мәселесі толықтай шешімін тапты деген сөз емес. Мәселен, қоқыс шығарушы ұйымдар келісімшартқа отырғанымен, олардың қызметінде айтарлықтай өзгеріс орын алған жоқ. Қатты қалдықтарды жою бұрынғыдай техникалық тұрғыдан ескірген жабдықтармен жүзеге асырылуда. Соңғы жылдары ешқандай компания жаңа жабдықтар сатып алмаған, оларға тек жөндеу жұмыстары ғана жүргізілген. Қазіргі уақытта өңірде қатты тұрмыстық қалдықтарды сұрыптау бойынша жұмыс атқаратын бір ғана ұйым бар. Ал оның барлық қоқысты сұрыптауға қауқары жетеді ме екен? Бұл жағдайды реттеу алдағы уақыттың еншісінде. Тағы бір мәселе — аймақта қоқысты терең өңдеуге мүмкіндік жасалмаған. Қалдықтарды қайта өңдеп, оны кәдеге жаратуды шет мемлекеттер тиімді әрі табысты жүзеге асырып отырғанына қарамастан, отандық инвесторлар бұл бағытты пайдасыз деп санайды.
Бір жағынан, Семей қаласы да мұндай өзгеріске дайын емес. Өйткені шаһарда тұрмыстық қалдықтарды бөліп салатын контейнерлер орнатылмаған. Болған күннің өзінде көп пәтерлі тұрғын үйлердің аулалары мен кіреберісіне қоқыс толы дорбаларын тастап кететіндер аз емес. Экологиялық кодекстің жаңа талаптары осы аталған мәселелердің шешімін табуға көмектеседі деген үмітіміз бар.
Қала әкімі Ермак Сәлімов рейд барысында тұрғындардың тек төрттен бір бөлігі ғана қоқыс жинау қызметтеріне ақы төлейтінін анықтады. Рейд кезінде шаһар басшысы қоқыс жинауға ақы төлемейтін азаматтарға және қала тұрғындарына түсіндіру жұмыстарын мардымды жүргізбеген қызметкерлеріне де қатаң талап қойды. Сонымен бірге тұрғындарға әкімшілік жауапкершіліктің бар екенін еске салды. Мысалы, абаттандыру ережелеріне сәйкес, тұрғындар қоқыс жинау туралы келісім жасасуға міндетті. Келісім жасалмаған жағдайда, 20 АЕК көлеміне дейін айыппұл салынуы мүмкін.
Құралай ҚАЙЫРЖАНҚЫЗЫ, {jcomments off}«Семей таңы»
