Вести Семей
  • Новости
    • Политика
    • Культура
    • Общество
    • Преступление
    • Спорт
    • Образование
    • Здравоохранение
  • Главное
  • Авторский блог
результаты не найдены
Посмотреть все результаты
PDF
  • Новости
    • Политика
    • Культура
    • Общество
    • Преступление
    • Спорт
    • Образование
    • Здравоохранение
  • Главное
  • Авторский блог
результаты не найдены
Посмотреть все результаты
Вести Семей
PDF
результаты не найдены
Посмотреть все результаты

Енелер мектебінен тәлім алған

06.03.2019

«Отбасы — алтын ұя» десек, оның аясына сыятын ана тәрбиесі, ене мектебі сынды қазақы дәстүрдің асылы саналатын құндылықтар қатар айтылады. Әсіресе қыз баласын «жат жұрттық» деп, болашаққа «оң босағадан» бастап даярлаған қазақ халқында бұл ұғымдардың маңыздылығы тіптен жоғары. Шағын мемлекет саналатын жанұя институты әлеуметтік маңыздылығын азайтқан қазіргідей заманда ұлт дәстүрінің осынау жалғастығының тінін үзбей келе жатқан отбасылар да аз емес. 8 Наурыз қарсаңында ата салтын берік ұстанатын сондай шаңырақтың біріне бас сұққан едік. Бізді отбасының әкесі Берік Баяжанов ағамыз бен ұлы Думан Берікұлы қарсы алды.

Біздің кейіпкеріміз, осы шаңырақтың келіні Гүлмира Мусинова —  шаһарымыздағы белді оқу орындарының бірі  ҚазГЮИУ-де 12 жылдан аса қызмет атқарып келеді, бүгінде университет ректорының ұйым-дастыру мәселелері жөніндегі кеңесшісі. Келін болып босаға аттағанына жеті жылдан асқан. Төркін жұрты — Мақаншы өңірі, Жарбұлақ ауылы. Көпбалалы отбасында өскен Гүлмира қазақы отбасындағы әр келін ене мектебінен өтуі ләзім деп санайды. Айтуынша, ана тәрбиесінен кейін жарының анасынан алар өнегеге еш нәрсе жетпейді, оны ешбір кеңесші-психологтің қағидалары алмастыра алмайды.

— Өмірден көрген-түйгені көп өзімнің әкем Сұлтан мен анам Кенже  бізге жақсы тәрбие беруге тырысты. Анам мені отбасылық өмірге ерте даярлады. Нақыл сөздерін үнемі құлағыма құйып отыратын. Әсіресе ене мен келіннің ажырамас сыйластығы туралы менің ішкі түйсігімді қалыптастырды десем болады. Ал  мен үшін екінші ең үлкен тәрбие мектебі — жұмыс орным, анығырақ айтқанда, университет ректоры, ақылшы анамдай болып кеткен Шырын Асылханқызы болды. Елімізге танымал қайраткер, аяулы жар, әже болып отырған, әйелдердің эталоны іспеттес басшымыздан үйренгенім көп, — дейді Гүлмира.

– Зайыбым Думан екеуіміз отбасылық өмірді жаңа бастадық. Тәжірибеміз көп болмаса да, шаңырақтың шаттығына себеп болар жайтқа қанықпыз. Біздің мақсат-мұратымыз, бірінші кезекте, бала өсіріп, ата-енемізге немере сүйдіру, екіншіден, олардың жүзіне кірбің алдырмай, күтіп, ақ батасын алу. Ал біз үшін бөлек шығып, жеке отау тігу туралы сөз болған емес. Келіп түскен босағама балдай батып, судай сіңу, ата-ененің алғысына кенелу —  мен үшін үлкен бақыт. Ал  ене мектебінің берер пайдасын еш жерден, тіпті ғаламтордан да ала алмайсың. Бұл ретте мен үшін ең үлкен тәрбие көзі — өзім «мама» деп атайтын алтын мінезді енем Адай Төлтайқызы. Алғаш танысқан күннен «балам» деп, маңдайымнан сүйіп қарсы алған мамам бүгінгі күнге дейін қолымнан қақпай қамқорлық танытып келді. Айтарын қас-қабағынан ұқтыратын, сабырлылық пен имандылық тұнып тұрған балажан адам. Мамам «Ұлың адал болғанша, келінің адал болсын» деген нақылды жиі айтады, мен де осыны естіп отырып, соған сай болуға тырысамын. Атамды «папа» деймін, мамамның жанында немерелерін айналып-толғанып жүретін, аңқылдаған ақ жүректі, «ботам, балам» деп отыратын мінезі керемет ата менде ғана бар деп мақтанамын. Анамның жиі айтатын «Ата-енеңнің алғыс-батасын алсаң, өмірің де жарқын болады» деген сөзі жадымда, — дейді Гүлмира Сұлтанғазықызы.

Кейіпкеріміз ата-енемен бірге тұрудың бала тәрбиесі үшін де маңызы айрықша екенін, әже-атасының бауырында өскен балалар мейірбан, ой-өрісі кең, көпшіл болып келетінін айтады. «Ата-апасының еркелері» кішкентай Мансур мен Әділ — ойын балалары. Әнуар бесікте. Ал оларды айналып-толғанып отырған әжесі Адай Төлтайқызы қызметтегі ұл мен келініне қолайлы жағдай жасап, бала тәрбиесін қолына алған. Шұбартау сынды өңірдің тумасы Адай апа жаңа заманның әжесі болса да, бесік жырын айтып, немерелеріне ертегі оқып та береді.

Адай апа да өзінің 96-ға келіп өмірден өткен марқұм енесі туралы жылы естеліктерімен бөлісті.

— Жарықтық енем өмірден өтерде риза екендігін айтып, «Жаратқанның берері көп болсын!..» деп батасын беріп кетіп еді. Сол кісінің тілегі қабыл болған шығар. Бүгінде қыз ұзатып, келін түсіріп, «қолымызды жылы суға салып отырған» жайымыз бар. Қыз бала тәрбиені отбасынан алады ғой, сондықтан құда-құдағиыма да айтар алғысым зор. Үлкеннің алдынан кесіп өтпейтін келінім Гүлмира – қызымдай. Сұрағандарға балаларым мен келінімді, күйеу балаларымды бөлмей, «8 балам бар» дейтінім сол, — дейді әулеттің ақылшысы болып отырған абзал ана.

Шұбартау өңірінің тумалары Берік аға мен Адай апай бүгінде тұңғыш ұлынан кейінгі үш қыздарын құтты орындарына қондырып, ұлы мен келінінің қолында, немерелерін тәрбиелеп, қазақы дәстүрді берік сақтап, ұлттық құндылықтарды дәріптеп отырған қарапайым ғана берекелі отбасы. Ұлдары Думан Берікұлы — қалада ғана емес, Шығыс Қазақстан өңіріне белгілі дәрігер, акушер-гинеколог. Алаш Қозбағаровтың бүгінгі күнгі ізбасары деп айтуға болады. Қазіргі таңда Семей медицина университетінің PhD докторанты, ана мен бала денсаулығының қамқоршысы.

Апасы әсіресе ер-азаматқа құрмет көрсету сынды ізгі қасиеттерді ертеңгі күні әулет анасы атанар қыздардың бойына жас күнінен сіңіру қажет деп біледі. Десек те Адай Төлтайқызы дәстүрлі ене мектебі заманмен бірге жаңарып, дамып отыруы тиіс деген ұстанымда. Сол себептен ұлы мен келінінің өз қызметтерін мінсіз атқарып, ғылыммен шұғылдануларына да жағдай жасап отырады. Қамқор әжеге немере қарап, қызығына кенелуден артық бақыт жоқ.

— Осындай ата-анамыздың тәрбиесін бойымызға сіңіріп отырған Думан екеуіміз олардың үмітін ақтап, разылығын алсақ  дейміз, — дейді кейіпкеріміз.

Келінді ұрпақ жалғастыру-шысы ғана емес, әулеттің ырысы, құт-берекесі, ұлт болашағының ұйытқысы деп тани білетін үлкен әулеттегі шаттық сырының бір ұшы осында болса керек.

Қуаныш ЖОЛЫМБЕТ, «Семей таңы»{jcomments off}

Связанные новости

В ООН рассмотрят предложение Казахстана о создании международной водной организации

21.11.2026
В ООН рассмотрят предложение Казахстана о создании международной водной организации

Предложение Токаева рассмотрят в Абу-Даби в рамках диалога о дальнейшем международном сотрудничестве в водной сфере Предложение Казахстана о создании Международной...

Читать далее ...

На площадке «АйтClub» обсудили реализацию инициативы «Народная стройка» в регионе

20.11.2026
На площадке «АйтClub» обсудили реализацию инициативы «Народная стройка» в регионе

На первом заседании интеллектуального клуба «АйтClub» обсудили инициативу Главы государства «Народная стройка» и пути её реализации в регионе. Участники встречи...

Читать далее ...

На площадке «АйтClub» обсудили вопросы инклюзивного образования

20.11.2026
На площадке «АйтClub» обсудили вопросы инклюзивного образования

В Послании народу Казахстана Глава государства Касым-Жомарт Токаев уделил внимание вопросам инклюзивного образования. Эту тему также обсудили на первом заседании...

Читать далее ...

В области Абай начал работу интеллектуальный клуб «АйтClub»

20.11.2026
В области Абай начал работу интеллектуальный клуб «АйтClub»

В области Абай состоялось первое заседание интеллектуального клуба «АйтClub», созданного для обсуждения актуальных общественно-политических, социально-экономических вопросов и проблем регионального развития...

Читать далее ...

1,5 млн книг за два месяца: участники получили первые знаки отличия «Читающей нации»

19.11.2026
1,5 млн книг за два месяца: участники получили первые знаки отличия «Читающей нации»

Республиканский марафон «Читающая нация» вышел на 66-й день. За это время участники прочитали более 1,5 миллиона книг. Сейчас участники уже...

Читать далее ...

Задачи Послания: модернизация инфраструктуры, развитие производства и повышение доходов населения

19.11.2026
Задачи Послания: модернизация инфраструктуры, развитие производства и повышение доходов населения

Инициатива «Народное строительство», обозначенная в Послании Главы государства народу Казахстана, диверсификация экономики, развитие транспортно-логистической инфраструктуры и повышение благосостояния трудящихся стали...

Читать далее ...

Новости

В ООН рассмотрят предложение Казахстана о создании международной водной организации

9 часов назад

На площадке «АйтClub» обсудили реализацию инициативы «Народная стройка» в регионе

2 дня назад

На площадке «АйтClub» обсудили вопросы инклюзивного образования

2 дня назад

В области Абай начал работу интеллектуальный клуб «АйтClub»

2 дня назад

1,5 млн книг за два месяца: участники получили первые знаки отличия «Читающей нации»

2 дня назад

Задачи Послания: модернизация инфраструктуры, развитие производства и повышение доходов населения

2 дня назад

Экономика круглогодичного курорта: как горы формируют новую экономику Алматы

3 дня назад

«Строить! Еще раз строить!»: опыт Казахстана по инвестированию в инфраструктуру привлек внимание зарубежных СМИ

3 дня назад

Энергетическая безопасность: модернизация инфраструктуры как важное условие устойчивого развития Казахстана

3 дня назад

Достоинство человека и личная свобода – ценности, защищаемые Конституцией

3 дня назад
Читать далее ...

Директор:
Риза Асанқызы Молдашева

Редактор:

Шынар Рысакова

Корреспонденты:

Акерке Турсунова

Рената Тахирова

 

Адрес редакции:

F18A5H3, г. Семей, улица К. Мухамедханова, 12.

Контакты:

Приемная директора — 523657;  редактор — 520734;  отдел рекламы и подписки — 560803; факс — 520475.

 

 

e-mail:
info@semeytany.kz


Свидетельство о перерегистрации на учет Министерством культуры и информации Республики Казахстан №13658-Г, 31.05.2013г.


Яндекс.Метрика

© ТОО«Газеты Семей таңы  – Вести Семей»

результаты не найдены
Посмотреть все результаты
  • Новости
    • Политика
    • Культура
    • Общество
    • Преступление
    • Спорт
    • Образование
    • Здравоохранение
  • Главное
  • Авторский блог

© «Семей таңы газеттері – Вести Семей» ЖШС